De stad Antwerpen en het Parkeerbedrijf stelden eind 2009 een fietsparkeerbeleidsplan voor. Het Belgische onderzoeksbureau Timenco voerde de voorbereidende studie uit. De resultaten willen we u niet onthouden. De realisatie van dit fietsparkeerplan is gepland voor 2010. Omdat het om een geheel nieuw project gaat, zal het fietsparkeerplan als proefproject gelanceerd worden. Dat geeft ons de mogelijkheid om op tijd bij te sturen waar nodig.

Wat komt aan bod?

• de ‘Antwerpse fietscontext'
• fietsparkeervoorzieningen
• public bikes
• taakopdracht  Parkeerbedrijf
• concrete beleidsvoornemens
• vergelijking met andere Europese steden

Het bestuursakkoord voorziet dat het Parkeerbedrijf bevoegd wordt voor het fietsparkeerbeleid.
Concrete punten zijn ondermeer:

• fietsenparkings inrichten in of nabij grote publieke voorzieningen 
  (stations, P&R-parkings, scholen, winkelcentra, bioscopen, sporthallen, parken,...);
• werk maken van veilige fietsenstallingen in woonwijken met veel rijhuizen en appartementen.

De raad van bestuur van het  Parkeerbedrijf besliste in juni 2008 om een fietsparkeerplan op te stellen, dat volgende punten beslaagt:

• globale visie fietsparkeren
• toegespitst op verschillende doelgroepen (bewoners, werknemers, bezoekers)
• toegespitst op verschillende gebieden (kernstad, districtcentra, randparkings, stations)
• uitwerking verschillende instrumenten zoals nut, randvoorwaarden, gewenste omvang

Fietsgebruik

Antwerpen geldt zeker niet als echte fietsstad, ook binnen België of Vlaanderen niet. In Antwerpen worden 12% van alle verplaatsingen per fiets afgelegd. Het gemiddelde van Vlaanderen is 15%. De top-fietssteden in Vlaanderen scoren ongeveer richting 20% fietsaandeel in alle verplaatsingen van inwoners.
Het totaal van de fietsverplaatsingen in Antwerpen bestaat uit 4 ongeveer even grote motiefgroepen:

• werken;
• winkelen;
• onderwijs;
• ontspanning/diensten.

Het belang van de fiets per motiefgroep verschilt logischerwijs wel. Natuurlijk is het hoog bij onderwijs (30%); van het woon-werkverkeer van inwoners van Antwerpen gaat zo'n 20% per fiets.  Als alleen naar de kortere afstanden wordt gekeken (waarvoor de fiets immers geschikt is), is het aandeel uiteraard hoger. Van alle verplaatsingen met een lengte tot 5 km, wordt door Antwerpenaren een kleine 20% per fiets gedaan.

De stad Antwerpen hoort bij het aaneengesloten gebied met een zekere fietscultuur (Denemarken, westelijke en noordelijke staten in Duitsland, Nederland, Vlaanderen). Waar fietsgebruik ‘gewoon' is - en functioneel. Antwerpen bengelt (nu nog) aan de onderkant van die fietscultuur.

Fietsbezit - fietsdiefstal

Gemiddeld is in 58% van alle Antwerpse huishoudens minstens 1 fiets aanwezig. Per wijk en buurt verschilt het cijfer sterk. Het globale beeld toont dat het fietsbezit daalt naarmate men het stadscentrum nadert.

In Antwerpen wordt het diefstalrisico als een groot probleem van fietsgebruik gezien. Het lijkt ook sterke consequenties te hebben voor de kwaliteit van fietsen die in de oudere stadswijken in gebruik zijn. Het aantal geregistreerde fietsdiefstallen, geeft omgerekend in diefstalkans per inwoner per jaar 0,5%.  Als de aangiften een indicatie zijn van de werkelijke diefstalomvang, is Antwerpen zeker geen probleemstad. Het Nederlandse gemiddelde van diefstalrisico klokt af op 5% , in de ‘slechtste' steden zelfs 10%. Algemeen wordt in Antwerpen aangenomen dat veel mensen geen aangifte doen. De Fietsersbond schat het diefstalrisico 50 tot 100% hoger in. Dus 1-2% per inwoner - en het dubbele per fietsbezitter: 2-4%.

De verantwoordelijkheid van de burgers mag niet over het hoofd gezien worden. Er zijn verschillende soorten sterke sloten op de markt die dieven ontmoedigen en fietsdiefstal dus voorkomen. Tijdens het voorbereidende onderzoek van deze studie, werd duidelijk dat een aanzienlijk deel van de geparkeerde fietsen in Antwerpen niet beveiligd is met een extra slot. Met de nakende expansie van fietsparkeren in Antwerpen, dringt sensibilisering zich op. Bewoners en bezoekers moeten niet alleen aangespoord worden om zich te verplaatsen met de fiets, maar ook om hun fiets stevig te beveiligen. Enerzijds zijn er vergelijkbare uitspraken en signalen die op een hoog diefstalrisico wijzen. Vooral de kwaliteit van gebruikte fietsen is een belangrijke factor. Anderzijds zijn er ook signalen dat het wel meevalt: het beperkte gebruik van hoogwaardige sloten en de beperkte belangstelling voor werkelijk volledig beveiligde/bewaakte stallingen.