Fiets in voor- en natransport van openbaar vervoer

De kwaliteit van het openbaar vervoer wordt in sterke mate bepaald door de  kwaliteit/snelheid van het voor- en natranport. De fiets kan daar een grote rol in spelen. Bij de Antwerpse treinstations is de zichtbaarheid van het fietsgebruik alvast enorm. Tegelijk is duidelijk dat het nog veel beter kan met het aanbod aan fietsparkeervoorzieningen wat betreft capaciteit, kwaliteit, locatie, beveiliging.

Het belang van de keten fiets- openbaar vervoer (OV) wordt in kringen van openbaar vervoer nog niet volledig erkend. Dat heeft tijd nodig. De NMBS is voorlopig duidelijk sterker gericht op combinaties met de auto dan met fiets. De aantallen spreken voor zich: er zijn zo'n 83.000 autoparkeerplaatsen en 59.000 fietsparkeerplaatsen.

Het beleidsdoel voor Antwerpen zou kunnen zijn dat er per locatie (station/halte) een passende mix van parkeervoorzieningen komt: zowel beveiligd als onbeveiligd, waarbij de vorm van beveiligde fietsparkeervoorzieningen afhankelijk is van de aantallen.

Enkele mogelijkheden

• basis van goede fietsparkeervoorzieningen met aanbindmogelijkheid en liefst overdekt: ruimte om je fiets met enige beschutting en beveiliging langduriger te plaatsen;
• als het om kleine aantallen gaat op een locatie, aanvullend de mogelijkheid om betaald een goede beveiliging van de fiets te krijgen  door middel van fietskluizen;
• als de aantallen groter worden, kunnen automatisch beveiligde stallingen, met betaling en abonnementen - en toegang via badges soelaas bieden;
• bij de allergrootste stations kan er een onderscheid gemaakt worden tussen onbeveiligde/gratis en beveiligde/betaalde ruimte: gratis stallingen met enig toezicht en fietsreparatie; de fietspunten - in Antwerpen Fietshaven.

NMBS / B-Holding

Aan de ene kant is het duidelijk dat het fietsparkeren bij treinstations een verantwoordelijkheid van NMBS/B-Holding is. Aan de andere kant is het even duidelijk dat het ook een belang van de Stad Antwerpen is en dat een effectieve aanpak een sterke samenwerking vraagt. De stad kan zorgen voor benodigde vergunningen, voor toeleidende fietsroutes, ... Daar waar grote aantallen fietsen een sterke claim leggen op schaarse openbare ruimte (stations Antwerpen Centraal en Antwerpen Berchem) is de nood voor een goede samenwerking tussen NMBS/B-Holding en de stad het hoogst.
Deze beide stations kennen op de drukste momenten ongeveer 1600 geparkeerde fietsen. Bij Antwerpen-Centraal is de nieuwe stalling onder het Astridplein meestal overvol (capaciteit ruim 900; bezetting ver boven 1000). Dat geldt ook voor de aanleunhekjes op de Keyserlei.  Op andere locaties rond het station zijn ook altijd her en der fietsen te vinden. Oplossingen worden voorbereid, in overleg tussen Stad en B-Holding. Onder het Astridplein komen er 500 plaatsen bij en aan de tweede stationstoegang op het Kievitplein zijn er 350 extra plaatsen voorzien.
In Berchem is de ruime capaciteit op het Burgemeester Ryckaertsplein een noodmaatregel en roepen de overvolle, kwalitatief slechte hekken en rekken aan de Posthoflei/Posthofbrug om verregaande maatregelen. Er zijn plannen om een fietsparkeergebouw in te richten aan de Posthofleikant.

Tram- en bushaltes: De Lijn

Bij tram- en bushaltes in Antwerpen gaat het over simpele constructies: overdekte fietsparkeervoorzieningen en waar nodig fietskluizen. Dit zal gebeuren in overleg met De Lijn, de Fietsersbond en de  districten. De drukste Antwerpse locatie is de Rooseveltplaats. Op dit moment zijn daar meer dan 100 fietsparkeerplaatsen van dubieuze kwaliteit en staan her en der geregeld meer dan 200 fietsen op plaatsen waar ze niet thuishoren.

Bij veel bus- en tramhaltes zijn er al goede fietsparkeervoorzieningen. Zeker bij de heraangelegde tramlijnen van de laatste jaren is het fietsparkeren goed verzorgd. Algemeen is De Lijn actief met een programma van gesubsidieerde fietsparkeervoorzieningen: gemeenten betalen 25%, het Gewest/ De Lijn de rest. Het is de bedoeling dat het Parkeerbedrijf het laken meer naar zich toe gaat trekken in de toekomst. We willen immers het fietsparkeerbeleid in al zijn facetten mee ondersteunen. Structureel overleg en samenwerking met De Lijn, de Moiliteitsdienst en NMBS/B-Holding is hiervoor natuurlijk broodnodig.